به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه از مشهد، محمد جاودان رئیس دانشکده مطالعات اسلامی دانشگاه ادیان و مذاهب، در سلسله نشستهای مجازی «سی شب، سی آیه» به تبیین و بررسی آیه ۳۴ سوره مبارکه فصلت پرداخت.
این نشست به همت انجمن علمی دانشجویی علوم قرآن و حدیث دانشگاه فردوسی مشهد و با همکاری کانون قرآن و عترت دانشگاه حضرت معصومه سلاماللهعلیها برگزار شد.
رئیس دانشکده مطالعات اسلامی دانشگاه ادیان و مذاهب شهادت رهبر حضرت آیتالله العظمی سیدعلی خامنهای را تسلیت گفت و اظهار داشت: این رخداد برای جهان اسلام و تشیع ضایعهای بزرگ است، هرچند شهادت تاج کرامتی است که نصیب بندگان خاص الهی میشود.
وی با اشاره به ویژگیهای شخصیتی ایشان گفت: شخصیت امام شهید خامنهای شخصیتی تکبعدی نبود، بلکه مجموعهای از ابعاد علمی، فرهنگی، مبارزاتی و معنوی را در بر میگرفت. یکی از برجستهترین ویژگیهای ایشان، سالها مبارزه و استقامت در راه آرمانهای اسلامی و مقابله با استبداد داخلی و استکبار جهانی بود؛ مسیری که از دوران جوانی آغاز شد و تا سالهای پس از انقلاب اسلامی نیز ادامه یافت.
جاودان افزود: ایشان افزون بر مبارزه سیاسی، از جایگاه علمی برجستهای نیز برخوردار بودند. تسلط در علوم حوزوی مانند فقه و اصول، آشنایی عمیق با تاریخ اسلام و تشیع، و نیز توانمندی در حوزههایی مانند ادبیات، هنر و قرائت قرآن از جمله ویژگیهای علمی ایشان به شمار میرفت.
نقش فرهنگی و علمی در حوزه قرآن و ادبیات
وی با اشاره به فعالیتهای قرآنی امام شهیدبیان کرد: ایشان از سالها پیش از پیروزی انقلاب اسلامی در برگزاری جلسات قرآنی نقش مؤثری داشتند و از چهرههای اثرگذار در شکلگیری جریان قرآنی در مشهد به شمار میرفتند؛ جریانی که بعدها این شهر را به یکی از قطبهای مهم قرآنی کشور تبدیل کرد.
رئیس دانشکده مطالعات اسلامی دانشگاه ادیان و مذاهب همچنین به توانمندیهای ادبی رهبرشهید اشاره کرد و گفت: آیتالله خامنهای در حوزه شعر و نثر فارسی و عربی دارای قریحهای سرشار بودند و همین توانایی سبب شد سخنرانیها و خطبههای ایشان از فصاحت، بلاغت و جذابیت ویژهای برخوردار باشد.
وی یادآور شد: خطبههای نماز جمعه تهران در سالهای نخست انقلاب و دهه شصت برای بسیاری از جوانان آن دوران الهامبخش و جذاب بود؛ زیرا در آنها تحلیل سیاسی، نگاه تاریخی، نکات حکیمانه و زیباییهای ادبی بهصورت همزمان دیده میشد.
جاودان از ایمان راسخ، تقوا و سادهزیستی به عنوان دیگر ویژگیهای برجسته این شخصیت وارسته یاد کرد و گفت: با وجود قرار گرفتن در عالیترین مناصب سیاسی کشور، سبک زندگی ایشان همواره ساده و زاهدانه باقی ماند و دنیاطلبی در زندگی شخصی ایشان راهی نداشت.
وی همچنین شجاعت و صلابت در مدیریت بحرانها را از دیگر ویژگیهای ایشان دانست و افزود: شهید آیتالله خامنهای در مقاطع حساس تاریخی، چه در دوران مسئولیتهای اجرایی و چه در دوران رهبری، با شجاعت و قاطعیت در میدان حضور داشتند.
رئیس دانشکده مطالعات اسلامی دانشگاه ادیان و مذاهب گفت: سرانجام نیز پس از سالها مجاهدت، صبر و استقامت در مسیر دفاع از اسلام و انقلاب، به مقام شهادت نائل شدند و نام و یاد ایشان در تاریخ ایران و جهان تشیع ماندگار خواهد بود.
نابرابری نیکی و بدی در منطق قرآن
جاودان با اشاره به آیه ۳۴ سوره فصلت گفت: در این آیه خداوند میفرماید نیکی و بدی یکسان نیستند و انسان مؤمن باید بدی را با بهترین شیوه پاسخ دهد.
وی توضیح داد: مفهوم آیه این است که اگر انسان در برابر بدیها واکنشی برتر و اخلاقی نشان دهد، ممکن است دشمنیها به دوستی تبدیل شود؛ به گونهای که فردی که میان او و انسان دشمنی وجود دارد، به دوستی صمیمی بدل شود.
این استاد دانشگاه با بیان اینکه این مضمون در آیات دیگری از قرآن نیز تکرار شده است، گفت : قرآن کریم یک اصل مهم اخلاقی را مطرح میکند و آن مقابله با بدیها از طریق رفتار نیکو است.
وی به نمونههایی از آیات مشابه اشاره کرد و افزود: در برخی آیات تأکید شده است که بدی را با بهترین روش پاسخ دهید یا با مردم به نیکویی سخن بگویید؛ مجموعه این آیات نشان میدهد که اخلاق نیکو و رفتار سنجیده یکی از پایههای مهم روابط انسانی در نگاه قرآن است.
واکنش فعال و سنجیده در برابر بدی
جاودان خاطرنشان کرد: قرآن تنها به انفعال و سکوت در برابر بدیها توصیه نمیکند، بلکه از انسان میخواهد واکنشی فعال اما اخلاقی داشته باشد. این واکنش باید بهترین و سنجیدهترین شیوه باشد؛ روشی که بتواند ریشه دشمنی را از میان ببرد.
وی افزود: هدف این رویکرد صرفاً اصلاح یک رفتار ظاهری نیست، بلکه تبدیل دشمنی به دوستی است و این امر یک قانون اجتماعی و روانشناختی در روابط انسانی محسوب میشود.
رئیس دانشکده مطالعات اسلامی دانشگاه ادیان و مذاهب با اشاره به آیه بعدی سوره فصلت بیان کرد: قرآن تحقق این رفتار را در گرو صبر میداند؛ زیرا تنها کسانی میتوانند در برابر بدیها واکنشی برتر نشان دهند که توان کنترل خشم و مدیریت احساسات خود را داشته باشند.
وی گفت: انسان برای رسیدن به چنین مرتبهای باید بر نفس خود مسلط شود و در برابر فشارها و بدرفتاریها، واکنشهای هیجانی و تند نشان ندهد.
جاودان اظهار داشت: این آموزه قرآنی در ادبیات فارسی نیز بازتاب گستردهای یافته است و شاعران و نویسندگان بزرگ ایرانی نیز بارها بر ضرورت پاسخ دادن به بدیها با نیکی تأکید کردهاند.
وی افزود: این اصل اخلاقی اگر در روابط فردی و اجتماعی بهکار گرفته شود، میتواند بسیاری از دشمنیها و تنشها را کاهش دهد و زمینهساز شکلگیری روابط انسانی سالمتر در جامعه باشد.
انتهای پیام/
نظر شما